Eerst de schade beperken
- Vang het water op met een emmer of bak, en leg handdoeken of een zeil onder de plek.
- Zet spullen droog, zeker dozen, meubels en isolatie die water opzuigen.
- Blijf weg van elektriciteit. Druppelt er water in de buurt van een lichtpunt of stopcontact, schakel dan die kring uit in de zekeringkast.
- Neem foto's van de vlek, het plafond en wat beschadigd is, met de datum. Denk je aan stormschade, bekijk dan wat je verzekering dekt.
Lek of condensatie?
Niet elk vocht op zolder komt van buiten. Vochtige binnenlucht die tegen een koud dak condenseert, lijkt soms sterk op een lek. Deze kenmerken helpen je het onderscheid te maken.
| Kenmerk | Wijst op een lek | Wijst op condensatie |
|---|---|---|
| Wanneer | Tijdens of kort na regen | Vooral bij koud, vaak droog weer |
| Waar | Een vaste plek die terugkomt | Over een groter oppervlak, vaak aan koude delen |
| Vorm | Een spoor of druppellijn vanaf één punt | Druppels of rijp verspreid over de onderkant van het dak |
| Na droog weer | Droogt op tot de volgende bui | Blijft terugkomen zonder regen |
Een vuistregel voor een eerste inschatting. Beide kunnen tegelijk voorkomen.
Zo volg je het water terug op zolder
Kies het juiste moment
Ga tijdens of vlak na een regenbui naar de zolder, overdag, met een sterke zaklamp. Loop enkel op de balken of op een stevige vloer.
Begin bij de vlek
Zoek boven de vochtvlek op het plafond waar het water neerkomt. Dat is zelden de plek waar het binnenkomt.
Volg het spoor naar boven
Kijk langs kepers, gordingen, het onderdak en leidingen. Water loopt meestal schuin naar beneden, dus de bron ligt vaak hoger en verder.
Markeer wat je vindt
Duid natte plekken aan met krijt of een stuk tape en neem een foto met iets erbij voor de schaal.
Noteer het weer
Schrijf op bij welke regen en uit welke windrichting het lekte. Een lek dat enkel bij slagregen uit het westen optreedt, wijst naar een andere plek dan een lek bij elke bui.
Waar lekken vaak vandaan komen
| Plek | Waar je op zolder op let | Wat je buiten ziet |
|---|---|---|
| Rond de schouw | Vocht langs het metselwerk van de schouw | Loszittend lood of open voegen |
| Rond een dakraam | Natte randen aan het kader | Een verschoven gootstuk of beschadigde afwerking |
| Kielgoot, waar twee dakvlakken samenkomen | Een natte strook in de hoek | Bladeren of vuil in de kiel |
| Nok | Vocht bovenaan het dak | Losse of verschoven nokpannen |
| Dakvoet en goot | Natte muurplaat of vochtige randen onderaan | Een overlopende goot of strepen op de gevel |
| Midden in het dakvlak | Een natte plek onder een bepaalde pan | Een gebroken of verschoven pan |
Vanop de grond meekijken
Wat je op zolder vindt, controleer je buiten met een verrekijker. Zoek het dakvlak op dat boven je natte plek ligt en kijk naar pannen, lood en aansluitingen. Kijk ook eens tijdens een stevige bui naar de goten: loopt het water er vooraan over, of druipt het achter de goot langs de gevel?
Aan de dakvoet speelt de aansluiting een rol. Buildwise geeft aan dat de dakbedekking over een derde tot twee derde van de gootbreedte moet reiken. Is dat niet zo, dan kan water achter de goot terechtkomen en aan de binnenkant van de muur zichtbaar worden.
Een plat dak: de bron ligt vaak ver van de vlek
Onder een afdichting kan water zich over een groot oppervlak verspreiden voor het ergens binnenkomt. De plek op je plafond zegt dan weinig over de plek van het lek. Controleer vanuit een raam of de afvoer vrij is en of er water blijft staan tegen de dakrand.
Aan de rand moet de afdichting voldoende hoog oplopen. Buildwise noemt bij een dakhelling van 2 tot 5% minstens 150 mm boven het afgewerkte dakvlak. Staat het water na een bui tot tegen de bovenkant van die opstand, laat het dan nakijken. Loop zelf niet over het dak: de afdichting kan beschadigen en een plat dak zonder rand is gevaarlijk.
Wat je doorgeeft aan de vakspecialist
- Foto's van de vlek binnen en van het spoor op zolder, met markeringen
- Wanneer het lekt: bij elke bui, enkel bij slagregen of bij harde wind
- Uit welke richting de regen kwam
- Of het lek nieuw is of al langer terugkomt
- Of er ooit al hersteld werd op die plek
- Of het dak mogelijk asbest bevat
Veelgestelde vragen
Kan ik een lek tijdelijk zelf dichtmaken?
Van binnenuit kun je hooguit water opvangen en schade beperken. Een tijdelijke afdichting aan de buitenkant is werk op hoogte en laat je beter aan een vakspecialist over, die het dak ook meteen kan beoordelen.
Waarom lekt mijn dak alleen bij harde wind?
Dan wordt water vaak onder pannen of langs een aansluiting geblazen die bij gewone regen droog blijft. Noteer de windrichting: dat helpt om het juiste dakvlak te vinden.
Is een lek altijd een reden voor een nieuw dak?
Nee. Veel lekken zitten in een aansluiting of een enkele pan. Pas als lekken op meerdere plaatsen terugkomen, is vervangen het overwegen waard. Lees herstellen of vervangen.
Bronnen
- Buildwise – Dakgoten (2024-2)
- Buildwise – Minimale hoogte afdichtingsopstand aan de dakrand
- FOD WASO – Codex over het welzijn op het werk, boek IV titel 5 (werken op hoogte)
- OVAM – Asbestdaken en -gevels
Geraadpleegd op 13 september 2026. Voorwaarden en bedragen kunnen wijzigen; controleer ze opnieuw vlak voor je werken start.